سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
409
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
تلا : فعل ماضى از باب نصر ، ينصر ، ناقص واوى و ضمير مستتر در آن فاعلش بوده كه به « خبر » راجع است . ما : موصوله ، مفعول براى « تلى » . ليس : از افعال ناقصه ، با اسم و خبرش صله و عائد است براى « ما » . معناه : مضاف و مضاف اليه ، اسم براى « ليس » و ضمير مضاف اليهى به خبر راجع است . له : جار و مجرور ، متعلّق به « محصّلا » و ضمير مجرورى به « ماء موصوله » راجع است . محصّلا : به صيغه اسم مفعول ، خبر براى « ليس » . ترجمه : البتّه ضمير را در هرحالى از حالات كه باشد بارز بياور در صورتى كه خبر پهلوى كلمهاى واقع شود كه معناى خبر براى آن ثابت نمىباشد . شرح عربى : و ابرزنه ، اى الضّمير وجوبا ، مطلقا ، سواء امن من اللّبس ام لم يؤمن ، حيث تلى ، اى وقع ذلك الوصف بعد ، ما ، اى مبتدء ، ليس معناه ، اى معنى ذلك الوصف ، له ، اى للمبتداء ، محصّلا ، بل كان محصّلا لغيره اى كان وصفا جاريا على غير من هوله كزيد عمرو ضاربه هو . و زيد هند ضاربها هو . و اجاز الكوفيّون الاستتار اذا امن اللّبس و اختاره المصنّف فى الكافيّة . ترجمه و شرح : مورد وجوب ابرازضمير رابط در خبر مصنّف گويد : البتّه ضمير را بطور مطلق بارز بياور در موردى كه خبر بعد از كلمهاى واقع شود كه معنايش براى آنكلمه حاصل و ثابت نباشد .